Αστροφυσική, Διάστημα

Μήπως ο Φόβος το φεγγάρι του Άρη είναι κοίλο;

Από τις δεκαετίες του ‘50 και του ‘60, υπήρχαν κάποιες εικασίες ότι η Φόβος το φεγγάρι του Άρη θα μπορούσε ενδεχομένως να είναι κοίλο, που οφείλονταν στα ασυνήθιστα τροχιακά του χαρακτηριστικά. Ενώ τώρα οι επιστήμονες συμφωνούν ότι δεν είναι πολύ πιθανό το φεγγάρι να είναι κοίλο, μπορεί όμως να υπάρχουν μεγάλα σπήλαια στο εσωτερικό του Φόβου, και έτσι να είναι πορώδες αντί για ένα συμπαγές στερεό σώμα.

Share

Από τις δεκαετίες του ‘50 και του ‘60, υπήρχαν κάποιες εικασίες ότι η Φόβος το φεγγάρι του Άρη θα μπορούσε ενδεχομένως να είναι κοίλο, που οφείλονταν στα ασυνήθιστα τροχιακά του χαρακτηριστικά. Ενώ τώρα οι επιστήμονες συμφωνούν ότι δεν είναι πολύ πιθανό το φεγγάρι να είναι κοίλο, μπορεί όμως να υπάρχουν μεγάλα σπήλαια στο εσωτερικό του Φόβου, και έτσι να είναι πορώδες αντί για ένα συμπαγές στερεό σώμα. 

Phobos-mosaic

Ένα μωσαϊκό εικόνων του Φόβου που αποτελείται από 53 φωτογραφίες

Το διαστημικό σκάφος Mars Express έκανε μια πτήση πάνω από τον Φόβο με σκοπό να πάρει περισσότερα στοιχεία σχετικά με το εσωτερικό του, και όλες οι ενδείξεις που έχουμε είναι ότι η πτήση αυτή στέφθηκε από μεγάλη επιτυχία. Το διαστημόπλοιο βρέθηκε  μόλις 67 χιλιόμετρα πάνω από το φεγγάρι με το περίεργο σχήμα, που είναι η πιο κοντινή απόσταση που πήγε ποτέ διαστημόπλοιο πάνω σε ένα αντικείμενο. Δεν τραβήχτηκαν φωτογραφίες σε αυτή την πτήση. Αντίθετα όλα τα όργανα του ήταν απενεργοποιημένα, ώστε οι επίγειοι σταθμοί να μπορούσαν να ακούσουν ένα καθαρό ραδιοφωνικό σήμα του τρόπου με τον οποίο ο Φόβος έλκει το διαστημόπλοιο. Οι επιστήμονες λένε ότι τα δεδομένα που συλλέχθηκαν θα βοηθήσουν να ξεκλειδώσουν την προέλευση του Φόβου, αλλά και άλλων «δεύτερης γενιάς» φεγγάρια.

"Ο Φόβος είναι μάλλον δεύτερης γενιάς αντικείμενο στο Ηλιακό Σύστημα”, δήλωσε ο Martin Pätzold, του πανεπιστημίου της Κολωνίας, και κύριος ερευνητής του πειράματος στον Άρη με ραδιοσήματα (MARS). Δεύτερης γενιάς σώμα σημαίνει ότι αυτό τέθηκε σε τροχιά γύρω από τον Άρη αφού ο πλανήτης είχε σχηματιστεί, αντί να γίνουν ταυτόχρονα από το ίδιο νέφος που γέννησε τον Κόκκινο Πλανήτη. Υπάρχουν μάλιστα κι άλλα φεγγάρια γύρω από άλλους πλανήτες, όπου θεωρούνται ότι είναι δεύτερης γενιάς, όπως η Αμάλθεια γύρω από τον Δία.

Οι προηγούμενη κοντινές πτήσεις πάνω από τον Φόβο έχουν δείξει ότι δεν ήταν αρκετά πυκνός ώστε να είναι συμπαγής. Αντίθετα, θα πρέπει να είναι 25-35% πορώδες. Το γεγονός αυτό οδήγησε τους επιστήμονες να πιστεύουν ότι είναι μια μάζα από χαλαρά υλικά που στρέφεται γύρω από τον Άρη. Όπως ένα σωρός μπάζα θα αποτελείται από κομμάτια μεγάλα και μικρά κολλημένα μαζί, και ενδεχομένως με μεγάλους χώρους κενούς μεταξύ τους, εφόσον δεν κολλάνε εύκολα μαζί. Όλα αυτά οι επιστήμονες μπόρεσαν να τα βρουν γιατί έγινε με μεγάλη ακρίβεια η μέτρηση του βαρυτικού του πεδίου.

Τα ραδιοκύματα ταξιδεύουν με την ταχύτητα του φωτός και έτσι χρειάστηκαν 6 λεπτά και 34 δευτερόλεπτα για να ταξιδέψουν μέχρι τη Γη από το διαστημόπλοιο, και από την ανάλυση των δεδομένων σχετικά με το πεδίο βαρύτητας του Φόβου, οι επιστήμονες θα είναι σε θέση να εκτιμήσουν την διακύμανση της πυκνότητας σε όλο το φεγγάρι. Επίσης, να ανιχνεύσουν τους τυχόν κενούς χώρους στο εσωτερικό του Φόβου.

Αυτή η πτήση ήταν μία από τις 12 που έγιναν από το διαστημόπλοιο Mars Express και έγινε τον Φεβρουάριο και τον Μάρτιο του 2010. Στις προσεχείς πτήσεις πάνω από τον Φόβο, η κάμερα του Mars Express θα μας δώσει εικόνες υψηλής ανάλυσης από την επιφάνεια του φεγγαριού.

Πηγή: ESA

About the author

physics4u

Leave a Comment

Share