Πρόσωπα - Γεγονότα

Maryam Mirzakhani: η πρώτη γυναίκα που κέρδισε το Fields Medal

Written by Δ.Μ.

Η Maryam Mirzakhani, που γεννήθηκε στην Τεχεράνη στις 3 Μαΐου του 1977, ήταν η πρώτη γυναίκα που κέρδισε το περίβλεπτο Fields Medal το 2014 (το αποκαλούμενο και «Νόμπελ των Μαθηματικών») στα 78 χρόνια που απονέμεται αυτή η ύψιστη διάκριση για τους μαθηματικούς. Στο σκεπτικό της βράβευσης αναφέρεται ότι το μετάλλιο τής απονέμεται για «την εκπληκτική πρόοδο στη θεωρία των Επιφανειών Riemann και τους χωρικούς συντελεστές τους». Δυστυχώς η ζωή της φέρθηκε σκληρά. Πέθανε στις 15/7/2017 από καρκίνο του μαστού που έκανε μετάσταση στα οστά.

Share

Η Maryam Mirzakhani, που γεννήθηκε στην Τεχεράνη στις 3 Μαΐου του 1977, ήταν η πρώτη γυναίκα που κέρδισε το περίβλεπτο Fields Medal το 2014 (το αποκαλούμενο και «Νόμπελ των Μαθηματικών») στα 78 χρόνια που απονέμεται αυτή η ύψιστη διάκριση για τους μαθηματικούς. Στο σκεπτικό της βράβευσης αναφέρεται ότι το μετάλλιο τής απονέμεται για «την εκπληκτική πρόοδο στη θεωρία των Επιφανειών Riemann και τους χωρικούς συντελεστές τους».  Δυστυχώς η ζωή της φέρθηκε σκληρά. Πέθανε στις 15/7/2017 από καρκίνο του μαστού που έκανε μετάσταση στα οστά.

μαρυαμ

Το 1994 κέρδισε χρυσό μετάλλιο στη Διεθνή Μαθηματική Ολυμπιάδα, η πρώτη Ιρανή που κατάφερε κάτι τέτοιο. Το 1995, πάλι στη Διεθνή Μαθηματική Ολυμπιάδα, έγινε η πρώτη Ιρανή που πέτυχε το απόλυτο σκορ και κέρδισε δύο χρυσά μετάλλια.

Πήρε το πτυχίο της στα μαθηματικά το 1999 από το Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Sharif, στην Τεχεράνη. Στη συνέχεια, πήγε για μεταπτυχιακά στις ΗΠΑ. Ολοκλήρωσε το διδακτορικό της στο Harvard University το 2004, υπό την επίβλεψη του σπουδαίου μαθηματικού Curtis McMullen, στον οποίο είχε απονεμηθεί το Fields Medal το 1998. Αμέσως μετά δούλεψε ως ερευνήτρια στο Clay Mathematics Institute και δίδαξε στο Princeton University.

Ήταν καθηγήτρια στο Stanford University.

Με την ευκαιρία της βράβευσής της, ο Jordan Ellenberg, καθηγητής στο Wisconsin, εξήγησε το αντικείμενό της έρευνά της (σύνθετη γεωμετρία και δυναμικά συστήματα) σε ένα κοινό μη ειδικών ως εξής:

myriam«Στο έργο της αναμιγνύει επιδέξια τη δυναμική με τη γεωμετρία. Ανάμεσα στα άλλα, μελετάει μπιλιάρδο. Αλλά τώρα, με μια κίνηση πολύ χαρακτηριστική των σύγχρονων μαθηματικών, έχει περάσει στο επόμενο επίπεδο: έχει περάσει από το τραπέζι του μπιλιάρδου στη θεωρία ότι όλο το σύμπαν είναι δυνητικά τραπέζια μπιλιάρδου. Και το είδος της δυναμικής που εξετάζει δεν αφορά άμεσα το πώς κινούνται οι μπάλες πάνω στο τραπέζι του μπιλιάρδου, αλλά τη μεταμόρφωση του ίδιου του τραπεζιού του μπιλιάρδου, το οποίο αλλάζει σχήμα με κάποιον τρόπο που διέπεται από κανόνες· με άλλα λόγια, το ίδιο το τραπέζι κινείται σαν έναν παράξενος πλανήτης μέσα στο σύμπαν όλων των δυνατών τραπεζιών του μπιλιάρδου. (…) Αυτός ασφαλώς δεν είναι ο κατάλληλος τρόπος για να κερδίσει κανείς ένα παιχνίδι στο μπιλιάρδο, αλλά είναι ο κατάλληλος τρόπος για να κερδίσεις το Fields Medal. Και είναι ο κατάλληλος τρόπος για να φέρεις τη δυναμική στο επίκεντρο της γεωμετρίας· γιατί δεν υπάρχει αμφιβολία ότι εκεί είναι η θέση της».

Επίσης, η καθηγήτρια στον University of Oxford Λαίδη Frances Kirwan, μέλος της επιτροπής που αποφασίζει σε ποιον θα απονεμηθεί το Fields Medal, δήλωσε επ’ ευκαιρία της βράβευσης της νεαρής μαθηματικού: «Ελπίζω ότι αυτό το βραβείο θα εμπνεύσει πολλά κορίτσια και νεαρές γυναίκες, σε αυτή τη χώρα και σε ολόκληρο τον κόσμο, να πιστέψουν στις ικανότητές τους και να βάλουν ως στόχο να κερδίσουν ένα Fields Medal στο άμεσο μέλλον».

Τέλος, η καθηγήτρια μαθηματικών Izabella Laba έγραψε με αφορμή την πρώτη γυναίκα που έτυχε της ύψιστης διάκρισης στα μαθηματικά: «Δεν περίμενα την επιλογή της Mirzakhani για να πειστώ ότι οι γυναίκες είναι ικανές για μαθηματική έρευνα στο ίδιο επίπεδο με τους άντρες. Ποτέ δεν είχα αμφιβολία γι’ αυτό μιας εξαρχής. (…) Εκείνο που όντως εισπράττω από αυτή τη βράβευση είναι ότι εμείς, ως κοινωνία, άντρες και γυναίκες μαζί, γινόμαστε καλύτεροι στο να ενθαρρύνουμε και καλλιεργήσουμε το μαθηματικό ταλέντο των γυναικών, και πιο ικανοί στο να αναγνωρίζουμε την αριστεία στο έργο των γυναικών».

Η ίδια η Mirzakhani, σύμφωνα με δήλωσή της το 2008,  αρχικά δεν είχε συνειδητοποιήσει πόσο καλή ήταν στα μαθηματικά: «Δεν πιστεύω ότι όλοι μπορούν να γίνουν μαθηματικοί, αλλά πραγματικά πιστεύω ότι πολλοί σπουδαστές δεν δίνουν μια ευκαιρία στα μαθηματικά. Στο γυμνάσιο δεν ήμουν καλή στα μαθηματικά· απλώς δεν ενδιαφερόμουν να σκεφτώ αυτό το γνωστικό πεδίο. Τώρα ξέρω ότι αν δεν συμβεί κάτι που θα σε ταρακουνήσει, τα μαθηματικά μπορούν εύκολα να σου δώσουν την  εντύπωση ότι είναι ανούσια και ψυχρά».

Πηγή

About the author

Δ.Μ.

Share