Αστροφυσική, Διάστημα

Μυστήρια φώτα στον ουρανό του Καναδά που οι επιστήμονες αποκαλούν STEVE

Written by Δ.Μ.

Υπάρχει ένα αινιγματικό φως στο νυχτερινό ουρανό πάνω από τον Καναδά που μοιάζει με λευκή-μωβ κορδέλα. Είναι πολύ ζεστό και δεν διαρκεί πολύ. Και οι επιστήμονες που το ονόμασαν STEVE δεν γνωρίζουν πραγματικά τι προκαλεί αυτό το ατμοσφαιρικό φαινόμενο, το οποίο ήταν γνωστό στους ερασιτέχνες φωτογράφους του νυχτερινού ουρανού εδώ και δεκαετίες, αλλά μόλις πρόσφατα ήρθε στην προσοχή των ερευνητών.

Share

Υπάρχει ένα αινιγματικό φως στο νυχτερινό ουρανό πάνω από τον Καναδά που μοιάζει με λευκή-μωβ κορδέλα. Είναι πολύ ζεστό και δεν διαρκεί πολύ. Και οι επιστήμονες που το ονόμασαν STEVE δεν γνωρίζουν πραγματικά τι προκαλεί αυτό το ατμοσφαιρικό φαινόμενο, το οποίο ήταν γνωστό στους ερασιτέχνες φωτογράφους του νυχτερινού ουρανού εδώ και δεκαετίες, αλλά μόλις πρόσφατα ήρθε στην προσοχή των ερευνητών.

steve_low

Το παράξενο φως STEVE ((Strong Thermal Emission Velocity Enhancement) ) είναι η στενή ταινία από λευκές-μωβ αποχρώσεις πάνω αριστερά και το ζωντανό πράσινο φως προς τα δεξιά είναι ένα σέλας. Φωτογραφία του Απριλίου 2018 στην Βρετανική Κολομβία του Καναδά.

Αλλά σε μια έρευνα που δημοσιεύθηκε στο Geophysical Research Letters , αποτυπώνουν αυτό που σίγουρα δεν είναι. Δεν είναι σέλας. 

Το σέλας είναι ένα φαινόμενο που προκαλεί ορισμένα τμήματα του ουρανού σε μεγάλα γεωγραφικά πλάτη να λάμπουν με χρώματα όπως το πράσινο, το μπλε ή το κόκκινο, ως κυματίζουσες «ουράνιες κουρτίνες» ή «ουράνιες μπαλαρίνες». Οφείλεται στην σύγκρουση των ηλεκτρονίων και πρωτονίων (προερχόμενα από το διάστημα που παγιδεύονται στο μαγνητικό πεδίο της Γης ή  μαγνητόσφαιρα, μια περιοχή γύρω από τη Γη) με τα άτομα της ανώτερης ατμόσφαιρας.

Aurora over lake Minnewanka

Σέλας πάνω από τη λίμνη Minnewanka

Οι ερευνητές έθεσαν ως στόχο να καταλάβουν εάν το STEVE προκαλείται από την σύγκρουση των σωματιδίων, το κύριο χαρακτηριστικό του σέλαος.

Έψαξαν γι αυτό αρχεία δορυφορικών δεδομένων, για παράδειγμα όταν ένας δορυφόρος διέσχιζε μια περιοχή όπου είδαμε το STEVE και βρήκαν ένα καλό παράδειγμα από τον δορυφόρο NOAA κατά τη διάρκεια ενός γεγονότος στον ανατολικό Καναδά τον Μάρτιο του 2008.

«Δεν είδαμε κανένα στοιχείο αυτών των σωματιδίων», δήλωσε ο Bea Gallardo-Lacourt, ένας φυσικός του διαστήματος στο Πανεπιστήμιο του Κάλγκαρι. «Έτσι, αυτό μας έδωσε την ιδέα ότι το STEVE μπορεί να μην παράγεται με τον ίδιο τρόπο που παράγεται ένα σέλας».

Η μελέτη λοιπόν καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το STEVE είναι «σαφώς διακριτό» από ένα σέλας και αυτή η φωτεινή, έγχρωμη ταινία του ουρανού θα μπορούσε να δημιουργηθεί από ένα νέο και ριζικά διαφορετικό μηχανισμό στην ιονόσφαιρα».

Το μυστήριο είναι όμως ότι δεν γνωρίζουμε τι παράγει το STEVE, το οποίο βρίσκεται μέσα σε ένα ρεύμα πολύ γρήγορων και θερμών αερίων. Οι επιστήμονες θέλουν να λάβουν φασματογραφικές μετρήσεις του STEVE, οι οποίες θα τους βοηθήσουν να υπολογίσουν το υψόμετρο στην ατμόσφαιρα όπου σχηματίζεται.

Το STEVE εμφανίζεται σε χαμηλότερα γεωγραφικά πλάτη από ό, τι κάνει το σέλας, λέει ο Gallardo-Lacourt, αλλά τα σέλη και το STEVE μπορεί να έχουν ακόμα μια σχέση. Παρατηρεί ότι το STEVE συνηθίζεται να συνδέεται με πολλές δραστηριότητες με τα σέλη σε υψηλότερα γεωγραφικά πλάτη, έτσι μία από τις ερωτήσεις που αξιολογούν οι επιστήμονες είναι πως η δραστηριότητα που συμβαίνει σε υψηλότερα γεωγραφικά πλάτη μπορεί να βοηθήσει τη ιονόσφαιρα να δημιουργήσει τις σωστές συνθήκες για τη δημιουργία του STEVE.

Ο Gallardo-Lacourt λέει ότι η επιστημονική κοινότητα έμαθε για το STEVE όταν ένας επιστήμονας της NASA συζητούσε το 2016 με μια ομάδα ερασιτεχνών φωτογράφων, που ονομάζονται Alberta Aurora Chasers .

Οι φωτογράφοι-κυνηγοί του σέλαος είχαν ονομάσει το φαινόμενο STEVE ένα «τόξο πρωτονίων», το οποίο οι επιστήμονες σκέφτηκαν ότι δεν ήταν ακριβής περιγραφή. Έτσι, ζήτησαν από τους φωτογράφους – κυνηγούς να δώσουν ένα διαφορετικό όνομα και το είπαν «Steve».

Πηγή

About the author

Δ.Μ.

Share