Αστροφυσική, Διάστημα

Γαλαξιακά «νησιά» στη γειτονιά μας

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το νότιο ουράνιο ημισφαίριο είναι πολύ πιο πλούσιο από το βόρειο σε αντικείμενα μεγάλης ομορφιάς. Η φωτεινή λωρίδα του Γαλαξία μας, για παράδειγμα, είναι πλατύτερη, παρουσιάζει περισσότερες εναλλαγές και περιέχει περισσότερα άστρα απ’ ό,τι το βόρειο μέρος της.

Print Friendly, PDF & Email
Share

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το νότιο ουράνιο ημισφαίριο είναι πολύ πιο πλούσιο από το βόρειο σε αντικείμενα μεγάλης ομορφιάς. Η φωτεινή λωρίδα του Γαλαξία μας, για παράδειγμα, είναι πλατύτερη, παρουσιάζει περισσότερες εναλλαγές και περιέχει περισσότερα άστρα απ’ ό,τι το βόρειο μέρος της.

Σ’ αυτό το ημισφαίριο βρίσκονται επίσης και τα δύο Νέφη του Μαγγελάνου που περιγράφηκαν για πρώτη φορά το 1521 από τον χρονικογράφο που ακολουθούσε τον φημισμένο Πορτογάλο ναυτικό Μαγγελάνο στο ταξίδι του γύρω από τη Γη.

Σήμερα τα Νέφη του Μαγγελάνου παρουσιάζονται σε όλη τους τη μεγαλοπρέπεια, ακόμη και στο γυμνό μάτι, 30 με 45 λεπτά μετά τη δύση του Ηλίου, και δίνουν την εντύπωση δύο αστρικών κομματιών που ξεκόλλησαν από τη γαλαξιακή μας ζώνη.

Large_Maggelanic_Cloud

Το Μεγάλο Νέφος του Μαγγελάνου βρίσκεται στον αστερισμό της Δοράδος, απέχει 170.000 έτη φωτός από μας και η φαινομενική του διάμετρος στον ουρανό είναι περίπου 24 φορές μεγαλύτερη από τη φαινομενική διάμετρο της Σελήνης, ενώ η πραγματική του διάμετρος φτάνει τα 34.000 έτη φωτός. Το Μικρό Νέφος του Μαγγελάνου βρίσκεται 20 μοίρες δυτικότερα στον αστερισμό Τουκάνα, σε απόσταση 200.000 ετών φωτός και με φαινομενική διάμετρο 8 φορές αυτήν της Σελήνης, ενώ η πραγματική του διάμετρος είναι μόνο 14.000 έτη φωτός.

Small_Magellanic_Cloud Το Μικρό Νέφος του Μαγγελάνου έχει φωτογραφηθεί επανειλημμένα σε διάφορα μήκη κύματος. Μία πρόσφατη όμως φωτογραφία του μας παρουσιάζει ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον πορτρέτο του γειτονικού μας αυτού νάνου γαλαξία. Πρόκειται για μια φωτογραφία που δόθηκε πρόσφατα στη δημοσιότητα και παρουσιάζει το Μικρό Νέφος του Μαγγελάνου στο υπέρυθρο από το ειδικό διαστημικό τηλεσκόπιο «Σπίτζερ».

Σύμφωνα με τους ειδικούς που τη μελέτησαν, φαίνεται ότι η φωτογραφία αυτή περιλαμβάνει πληροφορίες για την εξελικτική πορεία των άστρων και τα διάφορα στάδια που διατρέχουν στη διάρκεια της ζωής τους.

Το ενδιαφέρον των αστρονόμων επικεντρώνεται μάλιστα στο Μικρό Νέφος, γιατί φαίνεται ότι είναι παρόμοιο με τους νεαρούς γαλαξίες που δημιουργήθηκαν πριν από δισεκατομμύρια χρόνια. Για παράδειγμα, ο νάνος αυτός γαλαξίας περιλαμβάνει το ένα πέμπτο των βαρέων χημικών στοιχείων, όπως είναι ο άνθρακας, που περιλαμβάνει ο δικός μας Γαλαξίας. Αυτό σημαίνει ότι ο γαλαξίας αυτός έχει μικρότερη ηλικία από το δικό μας, γιατί τα άστρα του δεν έχουν εξελιχθεί τόσο όσο του δικού μας.

Όπως είναι μάλιστα γνωστό, αυτού του είδους τα στοιχεία προαπαιτούνται για τη δημιουργία της ζωής. Τα άστρα λοιπόν του Μικρού Νέφους δεν σχηματίστηκαν και δεν εξελίχτηκαν με την ίδια ταχύτητα που εξελίχτηκαν τα άστρα του δικού μας Γαλαξία.

Η διαδικασία αυτή εξελίσσεται σήμερα κανονικά και κατά μέσον όρο στους γαλαξίες αυτούς περιέχονται περισσότερα νεαρά άστρα παρά στο δικό μας Γαλαξία.

του Διονύση Σιμόπουλου – Έθνος

Print Friendly, PDF & Email

About the author

physics4u

Leave a Comment

Share